Dzisiaj jest: 15 Listopad 2018    |    Imieniny obchodzą: Amelia, Albert, Leopold
en fr de pl pt ru es

Po zakończeniu działań wojennych, po powrocie z wysiedlenia, mieszkańcy Ostrowa jak i całej parafii przystąpili do odnowy życia społecznego w nowych stopniowo narzucanych warunkach gospodarczo-politycznych. Pod koniec lutego 1945 r. uruchomiono szkołę, chociaż budynek powstały na początku XX w. wymagał pilnego remontu dachu. Zaczęło budzić się życie kulturalne. Już w pierwszych latach po zakończeniu okupacji w Ostrowie istniał chór, którego dyrygentem był Alfons Lubik. Do starych kujawskich tradycji obrzędowych nawiązywało corocznie odbywane przedstawienie zapustowe tzw. Koza ostrowska. Ten korowód zapustowy mieszkańcy organizowali do końca lat sześćdziesiątych XX w.

Na wzór przedwojennego, funkcjonował stary podział administracyjny. Ostrowo z okolicznymi przysiółkami i leśnictwami tworzyły jednowsiową gromadę. Wchodziła ona w skład gminy Strzelno Południe, spadkobierczyni jeszcze pruskiego porządku administracyjno-policyjnego. W wyniku reformy podziału administracyjnego z dniem 1 stycznia 1955 r., Uchwałą WRN w Bydgoszczy utworzono gromadę wielowioskową zwaną w/g obowiązującej nomenklatury Gromadzką Radą Narodową w Ostrowie. Ten nowy szczebel w strukturze podziału administracyjnego kraju wprowadzono na mocy ustawy z dnia 25 września 1954 r. W skład nowo powstałej jednostki administracyjnej wchodziły miejscowości: Bielsko, Podbielsko, Ciencisko, Jaworowo, Przedbórz, Miradz, Przyjezierze i Ostrowo wraz z prawie całym kompleksem lasów Nadleśnictwa Miradz. Przewodniczącymi GRN był Bernacki, a po nim Jan Maturski.

 W tym czasie w Ostrowie funkcjonowały: warsztat ślusarsko-kowalski, warsztat szewski, wiatrak świadczący usługi przemiałowe i gromadzki sklep ogólno przemysłowy prowadzony od 1950 r. przez GS „SCH” w Strzelnie. Ponadto we wsi znajdowała się placówka pocztowa i szkoła podstawowa. Działały tu także, Kółko Rolnicze i Ochotnicza Straż Pożarna, która dzisiaj zaliczana jest do przodujących w gminie Strzelno.

Kółko Rolnicze w Ostrowie reaktywowano, przyjmując, że było spadkobiercą tego założonego w 1911 r., 19 listopada 1958 r. Na zebraniu organizacyjnym, któremu przewodniczył Kazimierz Bartecki, przystąpiło do kółka 25 rolników. Franciszek Kubasik odczytał projekt statutu, po którego jednogłośnym przyjęciu ustalono składkę członkowską w wysokości 2 złotych miesięcznie od członka. Pierwszy zarząd kółka tworzyli: Franciszek Kubasik – prezes, Wojciech Janiszewski – skarbnik, Marcin Głowacki – sekretarz oraz dwóch członków zarządu – Marian Nowak i Stanisław Bukowski. Wybrano również komisję rewizyjną w składzie: Andrzej Bromberek – przewodniczący oraz dwóch członków – Wiktor i Jan Gabryszakowie. Kółko przyjęło na siebie obowiązek prowadzenia kontraktacji jęczmienia browarnego, a jego pierwszym zadaniem realizowanym wspólnie z mieszkańcami było powołanie komitetu budowy świetlicy (18 osób) i realizacja tego zadania. Pierwszy statut kółka został przyjęty mocą decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy 2 lutego 1959 r. i wpisany do rejestru stowarzyszeń i związków 4 lutego 1959 r. W marcu 1960 r. liczba członków wzrosła do 31, wówczas też dokonano zmiany w składzie zarządu – sekretarzem został Marian Dunaj. Komisją rewizyjną kierował Michał Nadolny, a członkami jej byli – Leon Fredyk i Jan Łukomski. 1964 r. przyniósł kolejną zmianę, tym razem całego zarządu, którym od lutego kierował Bogumił Trzemżalski – prezes oraz Marian Matykiewicz – sekretarz i Marian Głowacki – skarbnik. W 1965 r. kółko liczyło 41 członków, którymi kierował zarząd w składzie: prezes – Marian Nowak, sekretarz – Marian Matykiewicz i skarbnik – Stanisław Bukowski. Następnie od 1972 r. Kółkiem Rolniczym w Ostrowie kierowali: Roman Bąk – prezes, Stanisław bukowski – skarbnik i Franciszek Kubasik – sekretarz. Rok 1974 przyniósł nowelizację statutu, w myśl którego poszerzono zarząd do pięciu osob. Obligatoryjnie funkcja wiceprezesa KR przypadała od tego roku przewodniczącej miejscowego Koła Gospodyń Wiejskich, które stanowiło autonomiczną organizację w ramach KR. Wówczas kółko liczyło 56 członków, a zarząd wybrano w składzie: Roman Bąk – prezes, Cecylia Gawalska – wiceprezes, Jan Łukomski – wiceprezes, Stanisław Bukowski skarbnik i Halina Lewandowska – sekretarz. Ogromny wpływ kobiet dał się zauważyć w komisji rewizyjnej, w której zasiadały panie: Czesława Padniewska – przewodnicząca oraz członkinie – Irena Bromberek i Wanda Kubasik. Założenie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Strzelnie i przejęcie przez nią całego majątku kółkowego zapoczątkowało powolny upadek tego stowarzyszenia. Pozostało ono raczej na papierze niż w autentycznym działaniu. Ostatnim odnotowanym w 1981 r. zarządem Kółka Rolniczego w Ostrowie kierował Roman Bąk.

Właścicielką Jaworowa w okresie międzywojennym była wdowa po Józefie Drwęskim, która  po 1945 r. nie mogła podołać w prowadzeniu tak dużego gospodarstwa. Podobnie rzecz miała się z majątkiem Ostrowo rodziny Owczarzak-Dunajów. W związku z tymi trudnościami zdecydowali się oni przekazać swoje ziemie, a Drwęcka dodatkowo budynki gospodarcze i dworek, w dzierżawę Zespołowi PGR w Szczeglinie. Na bazie tych gruntów, w budynkach Jaworowa, na początku lat pięćdziesiątych powstało zakład o pełnej nazwie: Państwowe Gospodarstwo Rolne, Gospodarstwo Jaworowo, Zespół 13 Szczeglin. Pierwszą kierowniczką tego gospodarstwa była Sarnikowska, którą później zastąpił Nadolny, natomiast magazynierem był Marian Dunaj, który wniósł do tegoż zakładu swoje grunty. Do gospodarstwa w Jaworowie przyłączony został również obszar jednego z gospodarstw w Ciencisku. PGR w Jaworowie przetrwał do 1957 r. i w tymże roku ziemię i budynki nabył od Drwęckiej Józef Mleczko z Dzierzążni, który wraz z rodziną tutaj osiedlił się.

W latach 1952-1963 zbudowano nową asfaltową drogę o długości 14 km, która połączyła Ostrowo z Gębicami oraz z Wójcinem. Jej budowa poprawiła komunikację w tym regionie, dostęp do Przyjezierza, a także stała się przysłowiowym oknem na świat. Ten odcinek drogi już od XIX w. nazywano Szlakiem Napoleońskim.

31 grudnia 1959 r. została zniesiona gromada Ostrowo. Terytorium jej podzielono, przyłączając Bielsko i Podbielsko do gromady Orchowo, pozostałe zaś miejscowości do gromady Strzelno Klasztorne. W roku 1962 została zelektryfikowana wieś i doprowadzony został prąd do kościoła parafialnego.

 W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych po południowej stronie wsi, nad Jeziorem Ostrowskim zostały pobudowane obiekty gospodarstwa rybackiego, w którym prowadzono na skalę przemysłową produkcję pstrąga. Stało się to przyczyną zanieczyszczenia wód, które obecnie odzyskują stopniowo swoją klasę czystości. Ciosem dla społeczeństwa stała się likwidacja miejscowej szkoły podstawowej, która nastąpiła w 2001 r. Dzieci obecnie dowożone są do szkoły w Strzelnie.

Współczesne Ostrowo to wieś sołecka, rolnicza, o predyspozycjach rozwojowych w kierunku agroturystycznym, ze znakomitym potencjałem ludzkim i kulturowym, z odradzającymi się starymi tradycjami folklorystycznymi. W kalendarz roczny wpisują się przedstawienia jasełkowe, zimowe zwyczaje zapustowe, wiosenne topienie marzanny, majówki i festyny letnie, zwyczaje świętojańskie, dożynki, zwyczaje andrzejkowe itp. Prężnie działa w tej miejscowości Ochotnicza Straż Pożarna oraz Koło Gospodyń Wiejskich. Obie te organizacje posiadają własne obiekty do prowadzenia działalności statutowej. W pobliżu znajduje się jedna z największych miejscowości wypoczynkowych województwa kujawsko-pomorskiego, Przyjezierze. Samo Ostrowo w części północnej i południowej spełnia funkcje letniskowe. Już w latach sześćdziesiątych XX w. walory letniskowe tej miejscowości odkryli mieszkańcy Strzelna, Mogilna Inowrocławia i Bydgoszczy. Pobudowali oni i nadal budują liczne siedliska wypoczynkowo-rekreacyjne wzdłuż wschodniej linii brzegowej Jeziora Ostrowskiego. Skupiska domków letniskowych rozlokowały się na krańcach, południowym i północnym, Ostrowa. Ten trend zdaje się świadczyć, że zmienia się funkcja wsi, z rolniczej na rekreacyjno-wypoczynkową. Obecnie Ostrowo zamieszkują 402 osoby, ale nadal ich główne źródło utrzymania stanowi praca na roli.

  MARIAN PRZYBYLSKI

 Bibliografia wykorzytana przy opracowaniu historii Ostrowa

Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski, T.  I, wyd. I. Zakrzewski, Poznań 1877;

 Joannis Dlugossii, Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae, ed. consilium, liber III-IV, Varsaviae 1970;

 D. Karczewski, Dzieje klasztoru sióstr norbertanek w Strzelnie do początku XVI wieku, Inowrocław 2001;

 R. Kozłowski, Rozwój uposażenia ziemskiego klasztoru norbertanek w Strzelnie do końca XV wieku, [w:] Prace Komisji Historii, T. IV, Bydgoszcz 1967;

 R. Kabaciński. D. Karczewski, Katalog prepozytów klasztoru norbertanek w Strzelnie od XII wieku do 1837 r., [w:] Nasza Przeszłość, T. 97, 1997 r.;

 A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1985;

 A. Słowiński, Strzelno i okolice, Strzelno 1985;

 M Grycz, Ziemia mogileńska od połowy XV wieku do rozbiorów, [w:] Sz DZM, t. I, Poznań 1978;

 Z. Białłowicz-Krygierowa, Zabytki Mogilna, Trzemeszna, Strzelna i okolicy, [w:] SzDZM, T. I, Poznań 1978;

 T. Dohnalowa, Przemiany demograficzne i gospodarcze w powiecie mogileńskim w okresie zaboru pruskiego, [w:] SzDZM, T. I, Poznań 1978;

 S. Myśliborski-Wołowski, Rejencja Bydgoska a powstanie styczniowe, Warszawa 1975;

 Z. Grot, Wyzwolenie z niewoli pruskiej (1918-1919), [w:] SzDZM, T. I, Poznań 1978;

 Übersicht der bestandsheile und Verzeichnis aller Ortschaften des Bromberg Regierungsbezirks, Bromberg 1818;

 Verzeichnis aller Ortschaften des Bromberg Regierungsbezirks mit einer geographisch-statistischen übersicht derselben, Bromberg 1833;

 SGKPiIKS, T. III, VI, VII, Warszawa 1882, 1885, 1886;

 H. Łada, Kółka Rolnicze na Kujawach 1867-1939, Poznań 1988;

 A. Lubik, Geografia powiatu strzelińskiego, Strzelno 1927;

 Jednodniówka-125 lecie kościoła parafialnego pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Ostrowie Mogileńskim 1871-995, Strzelno, 1995;

 Wywiady z mieszkańcami Ostrowa, zebrane przez M. Przybylskiego;

 A. Bitner-Nowak, A. Wesołowski, Administracja publiczna, [w:] SzDZM, T. III, Poznań  1996;

 Urząd Miejski w Strzelnie, teczka nr 26/1975, Kółko Rolnicz w Ostrowie w latach 1958-1981;

 J. W. Szulczewski, Pieśń bez końca - Zbiór tekstów folklorystyczno-etnograficznych pod redakcją Wojciecha Łysiaka, Poznań 1996;

 J. Kozłowski, Strzelno pod pruskimi rządami (1815 – 1918), Strzelno 2005;

 Księga adresowa Polski (wraz z miastem Gdańskiem dla handlu, przemysłu, rzemiosła i rolnictwa, Warszawa 1928:

 M. Przybylski, Krzyże kapliczki i figury przydrożne miasta i gminy Strzelno, maszynopis, Strzelno 2003.